مدیر موزه علم و طبیعت دانشگاه شهید چمران اهواز به تشریح وضعیت این موزه پرداخت

مدیر موزه علم و طبیعت دانشگاه شهید چمران اهواز به تشریح وضعیت این موزه پرداخت


به مناسبت 29 اردیبهشت ماه روز جهانی موزه و میراث فرهنگی؛

مدیر موزه علم و طبیعت دانشگاه شهید چمران اهواز به تشریح وضعیت این موزه پرداخت






درخواست تأسیس موزه در دانشگاه شهید چمران اهواز، ابتدا در سال 1377 از سوی گروه زیست‌شناسی دانشکده علوم و سپس سایر مسئولین دانشگاه با عنوان موزه تاریخ طبیعی مطرح گردید و سپس با راه‌اندازی یک اتاق تاکسیدرمی کار خود را آغاز و به‌طور پراکنده شروع به تولید نمونه کرد.

 در اواخر سال 77 با تعیین سرپرست موزه این واحد رسماً زیر نظر معاونت پژوهشی دانشگاه قرار گرفت اما به دلیل محدودیت‌های مالی، تلاش‌های زیادی در جهت جذب نقدینگی و امکانات مختلف رفاهی از ادارات، سازمان‌ها، نهادها و ارگان‌های گوناگون استان و مسئولین کشوری صورت گرفت و همزمان با آماده سازی نمونه‌ها، تمهیدات لازم نیز جهت بهینه‌سازی ساختمان موزه در نظر گرفته شد.

بنایی که برای تأسیس موزه مورد تصویب قرار گرفت ضلع غربی طبقه همکف ساختمان کتابخانه مرکزی بود که به دلیل عدم نیاز کتابخانه آن زمان از آن استفاده نمی‌شد. علاوه بر نوسازی کامل این فضا که بالغ بر 2000 مترمربع مساحت دارد به علت نوع کاربری موزه منظره سازی، نورپردازی، نقاشی دیوارها، نصب تجهیزات مختلف نمایشی و ایمنی ساختمان و همچنین ساخت قفسه‌های جایگزینی مناسب نمونه‌ها نیز با موفقیت به سرانجام رسید و پس از گذشت حدود 5 سال کار و تلاش مداوم، فاز اول این مرکز شامل حیات وحش و تاریخ طبیعی، انواع حشرات اتاله و حیوانات تاکسیدرمی شده، فیزیک کلاسیک، سیر تحول تکنولوژی، آشنایی تجسمی و تئوری با دانشمندان طراز اول جهان در آذرماه سال 1382 مصادف با هفته پژوهش و با حضور مسئولین وقت دانشگاه رسماً افتتاح گردید و آغاز به کار نمود.

مدت کوتاهی پس‌ازآن، فاز دوم موزه نیز با بخش‌های مختلف علوم پزشکی که خود مشتمل بر واحدهای آسیب‌شناسی، سرطان‌شناسی، تشخیص انواع بیماری‌ها،  باکتری‌شناسی،ویروس‌شناسی، قارچ شناسی، انگل‌شناسی، خون شناسی، جنین شناسی، اسکلت شناسی، سلول‌شناسی، آناتومی، ژنتیک، قلب و عروق، آزمایشگاه تست‌های پزشکی و بهداشت عمومی به مجموعه اضافه گردید.

 پس‌ازآن نیز راه‌اندازی بخش فیزیک مدرن با زیرمجموعه‌های نور، شکست نور، لیزر، صوت، شکست صوت، الکتریسیته، الکترومغناطیس، انرژی پلاسما، انرژی‌های بدن، خطاهای حواس پنج‌گانه، آینه‌های چندبعدی، کوانتوم، شکافت اتمی، یونیزاسیون الکترونی و سایر بخش‌های کاروان صداوسیما، دستگاه‌های چاپ و انتشارات قدیمی و ماکت بسیار بزرگ خرمشهر در زمان جنگ موجب توسعه هر چه بیشتر موزه گردید و از عنوان موزه تاریخ طبیعی به موزه علم و طبیعت تغییر نام یافت؛  لذا به واسطه همین تلاش‌های وقفه‌ناپذیر و گسترش وسیع فعالیت‌های کمی و کیفی مرتبط با نوآوری‌ها و نمونه‌ها و ارباب‌رجوع، در اولین همایش سراسری موزه‌های علوم و تاریخ طبیعی که به پیشنهاد نوآورانه مسئولین خود این واحد برای اولین بار در سطح کشور در تاریخ 29 اردیبهشت‌ماه 1383 در دانشگاه شهید چمران اهواز برگزار گردید به اتفاق آرا کلیه مسئولین موزه‌ها و خانه‌های علم کشور و برخی از معاونین وزرای وقت، عنوان دبیرخانگی دائم موزه‌های علوم و تاریخ طبیعی کشور را به موزه دانشگاه اعطا نمودند که فعالیت‌های گسترده دیگری نیز در همین زمینه دارد.

 این واحد در راستای فرهنگ‌سازی آموزشی  – تحقیقی و تولید علم و فن‌آوری و توسعه آن و خلق انواع ابداعات و اختراعات کشوری و بین‌المللی و مطرح نمودن ایده‌های نو، علاقه‌مندان و مخاطبین بسیاری در میان کلیه اقشار و مقاطع تحصیلی و عموم مردم دارد و به همین جهت در رده‌بندی علمی و تکنیکی علاوه بر جای گرفتن در بین 10 موزه برتر کشور به موفقیت‌های عظیم دیگری نیز در میان نوجوانان و جوانان که سرمایه این مملکت هستند، دست‌یافته است .

به مناسبت روز جهانی موزه و میراث فرهنگی دکتر بیژن برازنده رئیس موزه علم و طبیعت دانشگاه شهید چمران اهواز در گفت‌وگو با خبرنگار روابط عمومی این دانشگاه،  اظهار کرد: روز جهانی موزه در سطح جهانی برای ارتقاء سطح موزه در بینش و افکار عمومی اهمیت بسیاری دارد؛ تا سال‌ها قبل تصور مردم از موزه جایی در حد یک مجموعه ساکن و دارای آثار باستانی بود که این باور در کشورهای پیشرفته تغیر کرده و موزه‌ها به صورت تفکیک‌شده در بخش‌های مختلف فعالیت دارند.

وی افزود: مسئله دیگر تعجب تمامی مراجعه‌کنندگان از ظرفیت‌های موزه دانشگاه است و امیدواریم روزی همایشی با عنوان "موزه مدرسه دوم دانش آموزان و دانشجویان" را برگزار کنیم.

رئیس موزه علم و طبیعت دانشگاه شهید چمران اهواز، ادامه داد: در سال 1383 به این مسئله اندیشیده شد که همچون سایر تخصص ها همایشی نیز درباره موزه برگزار شود؛ با پیگیری‌های مسئولان وقت برای نخستین بار در سطح کشور این همایش سراسری با موضوع موزه‌های علوم در همین دانشگاه برگزار شد و به تبع آن با ایده گرفتن از این رخداد مهم در سال‌های بعد شهرهای دیگر نیز این همایش را به صورت متناوب برگزار کردند و موزه های علمی بیشتر مورد توجه کلیه اقشار تحصیلی در همه سنین و مقاطع تحصیلی قرار گرفت.

برازنده درباره موزه علم و طبیعت دانشگاه شهید چمران اهواز، اظهار کرد: بخش طبیعت موزه به بخش حیوانات اختصاص دارد که عموماً لاشه‌های حیوانات به صورت اهدایی و یا خریداری‌شده، پس از انجام فرآیندی در موزه نگهداری می‌شود. باوری نادرست وجود دارد که مردم تصور می‌کنند این حیوانات در موزه کشته‌شده و به صورت تاکسیدرمی درمی‌آیند درحالی‌که تمامی حیوانات پس از تلف شدن به موزه تحویل داده‌ می شود و این مرکز در راستای حفاظت از محیط زیست حتی یک مورچه را نیز از بین نمی برد.

وی، تصریح کرد: باور اشتباه دیگر مردم درباره خشک کردن حیوانات این است که حیوانات با برق خشک می‌شوند، درحالی‌که این حیوانات در فرآیندی پیچیده تمامی امعاء و احشاء آن‌ها خارج‌شده و طی مراحلی دیگر به صورت تاکسیدرمی یا پرآرایی درمی‌آید. همچنین انواع کندوهای عسل دانشکده کشاورزی که نتیجه سال‌ها تلاش و کوشش آن‌ها است پس از اهدا از سوی استادان گروه حشره شناسی در موزه طبیعت قرار داده‌شده است.

رئیس موزه علم و طبیعت دانشگاه شهید چمران اهواز، درباره سالن علم این موزه، گفت: بیش از 40 اختراع در موزه ثبت‌شده و 50 اختراع دیگر نیز در مرحله ثبت است؛ هدف از فعالیت های شبانه روزی این مجموعه این است که دستگاه‌هایی که اختراع می‌شود به سود مردم و جامعه باشد. در بخش فیزیک نیز حدود 200 آزمایش فوق مدرن در حد دانشمندان برگزار می‌گردد.

برازنده اظهار کرد: یکی از بخش‌های بسیار مهم موزه، علوم پزشکی است که شامل تمامی رشته‌های زیرمجموعه ازجمله بافت‌شناسی، خون شناسی، میکروب‌شناسی، اطلاعات بهداشتی، بزرگ‌ترین کلکسیون اطلاس رنگی میکروب‌های بدخیم است. همچنین بزرگ‌ترین کلکسیون بیماری‌های بدخیم به صورت انوع بافت های سرطانی در این مجموعه وجود دارد که متأسفانه به دلیل گرما و نامطلوب بودن وضعیت هوا در سال قبل برخی از بافت‌ها تخریب شد و توانستیم بخش‌هایی را نجات دهیم.

وی، بیان کرد: از کارکردهای دیگر، بخش فوق انجام برخی از تست‌های پزشکی است که بالأخص برای دانشجویان و دانش آموزان این تست‌ها بصورت داوطلبانه و رایگان انجام می‌شود و مورد استقبال بسیار زیاد قرار می‌گیرد. بخش فیزیک مدرن نیز شامل دستگاه‌های متفاوت و اختراعات زیادی ازجمله آزمایش‌های لیزر، شکست صوت، شکست نور، امواج مافوق صوت، شکافت هسته‌ای، تله‌پاتی و... است.

رئیس موزه علم و طبیعت دانشگاه شهید چمران اهواز، افزود: می‌توان گفت در هیچ‌کدام از موزه‌های کشور بخش اورژانس پزشکی وجود ندارد که این بخش به دلیل مراجعات بسیار زیاد دانش آموزان، دانشجویان و کلیه مراجعین برای جلوگیری از انواع سوانح و اتفاقات ناخواسته و ناگوار ایجاد شد تا اگر حادثه‌ای برای فردی رخ دهد بتوان درمان اورژانسی و اولیه را انجام داد.

برازنده، اضافه کرد: در دوره‌ای دانشکده زمین‌شناسی تمامی سنگ‌های خود را به صورت امانت به موزه داده بود که الآن بخشی از این سنگ‌ها برگشت داده‌شده و بخش دیگری در موزه باقی‌مانده است؛ ماکت خرمشهر در دوران جنگ، اختراعات به ثبت رسیده در حوزه ریاضی، الکترومغناطیس، فیزیک، الکتریسیته، الکترونیک و...، بزرگ‌ترین پیکره متحرک و تمام الکترونیک قلب و عروق انساندر جهان که بیش از 600 بیماری را نشان می‌دهد، کتابخانه، بخش سیر تحول تکنولوژی و... از دیگر بخش‌های موزه است. همچنین با هماهنگی‌های انجام‌شده با اداره چاپ دانشگاه شهید چمران اهواز مقرر شد برخی از دستگاه‌های چاپ قدیمی این اداره به موزه دانشگاه منتقل شود.

وی در پایان، بیان کرد: کار در موزه منحصر به تایم اداری نیست؛ این کار بدون چشم‌داشت مالی است و باید حتماً علاقه‌ای در وجود فرد باشد که بتواند در این محیط فعالیت کند. با این وضعیت یکی از درخواست‌ها از مسئولان دانشگاه این است که بیش از پیش به این مجموعه اهمیت دهند زیرا موزه به لحاظ ابعاد علمی و مراجعه دانش آموزان و دانشجویان جزو افتخارات دانشگاه شهید چمران اهواز و کشور محسوب می‌شود و از سوی دیگر هم می‌تواند برای این دانشگاه درآمدزا باشد. مشکلاتی در موزه وجود دارد ازجمله کمبود امکانات آزمایشگاهی، رفاهی، تجهیزات و ... که امیدواریم مسئولان دانشگاه همکاری‌های بیشتری در این زمینه داشته باشند.

 




آدرس کوتاه :